Sprawa dotyczyła A.G. przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, będącego czynnym podatnikiem VAT. Współpracował on z uczelnią niepubliczną (wpisaną do Ewidencji Uczelni Niepublicznych), prowadząc na Wydziale Ekonomii i Zarządzania zajęcia w ramach specjalizacji „zarządzanie w branży gier wideo”, realizowanej na trzyletnich studiach pierwszego stopnia. Zajęcia obejmowały m.in. zagadnienia dotyczące rynku gier wideo, zarządzania produkcją, marketingu, finansowania oraz procesu wydawania gier. Dotychczas wykładowca prowadził zajęcia poza działalnością gospodarczą. Planował jednak zawarcie z Uczelnią umowy o współpracy, na podstawie której te same czynności miały być wykonywane w ramach jego przedsiębiorstwa i dokumentowane fakturami.
Wykładowca wystąpił wspólnie z Uczelnią o wydanie interpretacji indywidualnej. Zasadnicze pytanie dotyczyło tego, czy usługi edukacyjne świadczone w ramach jego działalności gospodarczej na rzecz Uczelni będą korzystały ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku od towarów i usług. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ przyjął, że wykładowca nie spełnia przesłanki podmiotowej zwolnienia, ponieważ nie jest jednostką objętą systemem oświaty, uczelnią, jednostką naukową Polskiej Akademii Nauk ani instytutem badawczym. Zdaniem organu nie mógł on również zostać uznany za inną instytucję realizującą cele podobne do celów podmiotu prawa publicznego, ponieważ świadczył usługi na rzecz uczelni niepublicznej, działał na zasadach rynkowych i nie pozostawał bezpośrednio pod kontrolą państwa. Organ uznał przy tym, że świadczenia wykładowcy mają wprawdzie charakter edukacyjny, jednak sam ich przedmiot nie jest wystarczający do zastosowania zwolnienia. W ocenie Dyrektora KIS konieczne było również posiadanie przez usługodawcę odpowiedniego statusu formalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1069/23, uchylił interpretację indywidualną. Sąd uznał, że Dyrektor KIS dokonał błędnej wykładni art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT w związku z art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE. WSA zwrócił uwagę, że polski przepis nie odzwierciedla prawidłowo zakresu zwolnienia przewidzianego w dyrektywie VAT. Regulacja unijna obejmuje bowiem nie tylko kształcenie prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego, lecz także działalność innych instytucji działających w dziedzinie edukacji, jeżeli realizowane przez nie cele są podobne do celów podmiotów publicznych. Sąd zakwestionował także przyjęte przez organ założenie, że warunkiem zwolnienia jest prowadzenie działalności bezpośrednio „pod kontrolą państwa”. Art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy VAT nie ustanawia takiego wymagania. Ponadto WSA zwrócił uwagę, że uczelnia, na rzecz której usługi były świadczone, sama korzystała ze zwolnienia właściwego dla kształcenia na poziomie wyższym. Skoro prowadzone przez wykładowcę zajęcia stanowiły część tego samego procesu kształcenia, odmowa zwolnienia wyłącznie z powodu powierzenia ich podwykonawcy prowadzącemu działalność gospodarczą nie znajdowała uzasadnienia. Sąd powołał się m.in. na wyrok TSUE w sprawie C-319/12 MDDP, z którego wynika, że komercyjny charakter działalności nie wyklucza uznania jej za działalność realizującą cele użyteczności publicznej. Odwołał się również do wcześniejszych orzeczeń NSA, w tym wyroków o sygn. I FSK 415/15, I FSK 1902/18, I FSK 2465/18 oraz I FSK 1961/19.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lipca 2026 r., sygn. akt I FSK 2093/23, podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i utrzymał korzystne dla wykładowcy rozstrzygnięcie. NSA uznał, że wykładowca akademicki, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy na rzecz uczelni niepublicznej usługi stanowiące element procesu kształcenia na poziomie wyższym, może korzystać ze zwolnienia z podatku VAT. Jak wynika z ustnych motywów rozstrzygnięcia przedstawionych podczas ogłoszenia wyroku, zasadnicze znaczenie ma rzeczywisty charakter świadczonych usług. Jeżeli prowadzone zajęcia mają charakter edukacyjny, są realizowane w ramach programu studiów i służą kształceniu studentów, to sam fakt wykonywania ich na rzecz uczelni niepublicznej nie pozbawia wykładowcy prawa do zwolnienia. Prywatny status uczelni ani świadczenie usług w ramach działalności gospodarczej nie mogą zatem automatycznie przesądzać o konieczności opodatkowania wynagrodzenia wykładowcy VAT.
Na dzień przygotowania niniejszego komentarza pisemne uzasadnienie wyroku NSA nie zostało jeszcze publicznie udostępnione.
W nawiązaniu do ww. sprawy trzeba zauważyć, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2026 r. (sygn. akt I FSK 2093/23) zamyka spór dotyczący opodatkowania VAT usług edukacyjnych świadczonych przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na rzecz uczelni niepublicznych. NSA, oddalając skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w pełni podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 sierpnia 2023 r. (III SA/Wa 1069/23), zgodnie z którym wykładowca prowadzący zajęcia na uczelni niepublicznej jako podwykonawca, w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT. Decydujące znaczenie ma charakter wykonywanych czynności. Jeżeli prowadzone zajęcia stanowią rzeczywisty element procesu kształcenia na poziomie wyższym, ich świadczenie na rzecz uczelni prywatnej nie wyłącza zwolnienia.
NSA przyjął, że o sposobie opodatkowania nie może przesądzać wyłącznie forma współpracy z uczelnią ani fakt wystawiania faktur w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Zmiana podstawy rozliczeń nie pozbawia zajęć ich edukacyjnego charakteru, jeżeli nadal są one realizowane w ramach programu studiów i służą kształceniu studentów.
Rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie praktyczne dla wykładowców współpracujących z uczelniami niepublicznymi. Potwierdza bowiem, że prywatny status uczelni oraz zarobkowy charakter działalności wykładowcy nie stanowią samodzielnych podstaw do odmowy zwolnienia z VAT. Kluczowa pozostaje rzeczywista treść świadczenia, jego cel edukacyjny oraz bezpośredni związek z procesem kształcenia.
Wyroku nie należy jednak rozumieć jako objęcia zwolnieniem każdej usługi świadczonej na rzecz uczelni. Zwolnienie dotyczy usług rzeczywiście edukacyjnych, a nie czynności doradczych, organizacyjnych, promocyjnych lub eksperckich, które nie stanowią elementu programu studiów. Należy również mieć na względzie, że każdy stan faktyczny powinien być rozpatrywany indywidualnie.
Kancelaria dla nauki oferuje kompleksową opiekę prawną dla członków społeczności akademickiej – studentów, doktorantów, nauczycieli akademickich, pracowników naukowych, kadrę zarządzającą oraz pracowników administracyjnych. Nasza oferta została stworzona z myślą o potrzebach każdej grupy, zapewniając indywidualne wsparcie na każdym etapie kariery edukacyjnej i zawodowej.
- Studentom pomagamy w trudnych, indywidualnych sprawach. Oferujemy doradztwo w sprawach stypendiów, postępowań dyscyplinarnych, egzaminów oraz innych kwestii dotyczących spraw indywidualnych. Pomagamy także w odwoływaniu się od decyzji uczelni, zapewniając wsparcie w każdym kroku. Reprezentujemy również w postępowaniach administracyjnych i sądowych.
- Doktorantom towarzyszymy w złożonym procesie rozwoju naukowego. Nasze wsparcie obejmuje doradztwo w kwestiach spraw doktoranckich, reprezentację w sporach z podmiotem prowadzącym szkołę doktorską oraz pomoc w procesie awansu naukowego.
- Nauczycielom akademickim i pracownikom naukowym oferujemy wsparcie w procesach awansowych oraz doradztwo w sprawach związanych z ich prawami i obowiązkami. Nasza kancelaria dba o to, abyście mogli skupić się na badaniach i prowadzeniu kształcenia, mając pewność, że wasze interesy są chronione. Reprezentujemy również w postępowaniach administracyjnych i sądowych.
- Kadra zarządzająca uczelniami znajdzie u nas profesjonalne doradztwo w zakresie zarządzania instytucją, w tym pomoc w tworzeniu polityk uczelni oraz reprezentację w postępowaniach sądowych i administracyjnych.
- Pracownikom administracji akademickiej oferujemy wsparcie w codziennych kwestiach związanych z prawem pracy, ubezpieczeniami społecznymi oraz innymi aspektami związanymi z ich sytuacją prawną.
